Nieuwe kozijnen haal je niet van de plank. Elk kozijn wordt op maat gemaakt, en wat eenmaal in productie is, verander je niet meer. Wie vooraf zelf op papier zet wat er moet komen, praat met de kozijnmaker over dezelfde maten, dezelfde draairichtingen en hetzelfde glas. Zo’n overzicht per raam of deur heet een kozijnstaat.

Dat geldt voor hout en aluminium, maar zeker ook voor kunststof kozijnen. De profielen worden in de fabriek op maat gezaagd en aan elkaar gelast, dus op de bouwplaats valt er nauwelijks nog iets aan te passen. Een fout in de maat of de draairichting merk je pas als het kozijn voor de deur staat.

De definitieve maten zijn het werk van de inmeter. Bij een kozijnbedrijf als Pronk Kozijnen in het Westland hoort een gratis inmeting aan huis bij de offerte. Met je eigen kozijnstaat op tafel verloopt dat gesprek een stuk sneller, en controleer je de offerte daarna ook makkelijker.

Teken van buitenaf, en zet het erbij

Spreek eerst af vanaf welke kant je tekent. Kozijnen worden meestal in buitenaanzicht getekend, dus zoals je ze vanaf de straat of de tuin ziet. Teken je vanuit de kamer, zet dat er dan groot bij. Een raam dat van binnen gezien links scharniert, scharniert van buiten gezien rechts, en dat is precies het soort misverstand dat je wilt voorkomen.

Geef elk kozijn een eigen nummer en zet dat nummer ook op een plattegrondje van de woning. Dan weet iedereen welk kozijn in welke gevelWat is een gevel? De gevel is de zichtbare buitenzijde van een gebouw, voor zover het de muren en niet het dak, ramen of deuren betreft. Omdat het per definitie... hoort.

De maten die op je schets horen

Meet de opening in de muur op drie plekken in de breedte: boven, in het midden en onder. Doe hetzelfde in de hoogte, links, in het midden en rechts. Oude muren staan zelden helemaal haaks, en de kleinste maat is meestal de maat waar je mee verder rekent. Noteer ook de hoogte van de vloer tot de onderkant van het kozijn, zodat je weet hoeveel borstwering er onder het raam overblijft.

Deel daarna het kozijn in vakken in: vast glas, een draaikiepraam, een deur of een dicht paneel. Zet bij elk beweegbaar deel met een pijl hoe het opent, of het naar binnen of naar buiten draait en aan welke kant de scharnieren zitten. Een eenvoudige lijntekening op ruitjespapier is daarvoor genoeg, zolang elk vak een maat en een functie heeft.

Glas, roosters en de binnenkant

Schrijf per vak op welk glas erin komt, bijvoorbeeld HR++ of triple glas. Bij ruiten die laag bij de vloer zitten of in een deur is gelaagd of gehard glas een veilige keuze. Kijk ook naar de ventilatie: zitten er nu roosters boven het raam, en haal je die weg zonder er iets voor terug te plaatsen, dan ventileert de ruimte slechter.

Vergeet de binnenkant niet. Komt er een nieuwe vensterbank, wordt de dagkant opnieuw afgewerkt en moet er rekening worden gehouden met gordijnrails of rolluiken? Zet het op de kozijnstaat, dan zit het ook in de offerte.

Eerst even de vergunning checken

Kozijnen vervangen is in veel gevallen vergunningvrij. Bij een monument, in een beschermd stads- of dorpsgezicht of als je gemeente regels heeft opgenomen in het omgevingsplan, kan dat anders zijn, zeker aan de voorgevel. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket voordat je bestelt.

Met een kozijnstaat in de hand ga je goed voorbereid het gesprek met de kozijnmaker in. De inmeting blijft de basis voor de productie, maar jouw schets zorgt dat er niets wordt vergeten.