Langzamerhand dringt het tot de mensen door dat het niet langer kan om maar voortdurend fossiele brandstoffen aan te spreken voor ons energiegebruik. Het gebruik van fossiele brandstoffen zorgt voor veel CO² uitstoot en dit is één van de oorzaken voor het opwarmen van het klimaat. We moeten overstappen op schone en duurzame energie dat geen CO² meer uitstoot. Wind- en zonne-energie zijn hier de perfecte oplossing voor. Voor particulieren is zonne-energie de meest gemakkelijke wijze om zelf te organiseren door bijvoorbeeld zonnepanelen op het dak te plaatsen. Een huishouden met eigen zonnepanelen kan direct stroom afnemen van eigen opgewekte zonne-energie zonder afhankelijk te zijn van een energieleverancier.

Inhoudsopgave

Werking van zonnepanelen

Van de buitenkant lijkt een zonnepaneel als één groot oppervlak. In werkelijkheid is het paneel voorzien van zogenaamde fotovoltaïsche cellen, ook wel zonnecellen genoemd in de volksmond.

De fotovoltaïsche cellen worden PV cellen genoemd en de zonnepanelen daarom PV systemen. De zonnecellen bestaan uit twee lagen silicium.

Tussen deze lagen wordt een elektrische spanning opgewekt onder invloed van het zonlicht. PV systemen kunnen ook bestaan uit andere soorten materiaal, waardoor er een ander type zonnepaneel ontstaat.

De opgewekte elektrische spanning dat door het zonlicht wordt opgewekt kan gebruikt worden voor stroom in de woning. Niet direct, daar moet nog wel een stap voor gezet worden, om de energie in bruikbare stroom om te zetten.

Zonnepanelen installeren

Zonnepanelen installeren

De omvormer

Zonnepanelen op je dak leggen is één. Ook al wekken zij energie op, je kunt hier helemaal niets mee beginnen. Dit komt namelijk omdat zonnepanelen enkel gelijkstroom opwekken. Al je huishoudelijke en elektrische apparatuur in huis werken op wisselstroom.

Ook van je energieleverancier krijg je wisselstroom uit het stopcontact. Daarvoor is de omvormer. Gelijkstroom wat de zonnepanelen hebben opgewekt stroomt door naar de omvormer.

Hier wordt wisselstroom van gemaakt, dat kan doorstromen het elektriciteitsnetwerk van de woning of eventueel van de energieleverancier. De omvormer hoort standaard bij zonnepanelen, zoals een accu bij een smartphone.

Zonder omvormer profiteer je niet van de opgewekte zonne-energie. Het is belangrijk om de juiste omvormer te nemen die past bij het vermogen en het type van je zonnepanelen. Er zijn dan ook diverse soorten omvormers op de markt.

Soorten omvormers

De omvormer is essentieel voor zonnepanelen. Wil je een omvormer zonnepanelen kopen, dan wordt de omvormer afgestemd op de capaciteit van de zonnepanelen.

Daarbij moet rekening gehouden worden met de hellingshoek van de zonnepanelen, de richting en de hoeveelheid schaduw.

Er zijn diverse soorten omvormers op de markt die allen een eigen soort werking hebben. Dit zijn string omvormers, multi string omvormers, micro omvormers en power optimizers.

String omvormers

De string omvormers worden het meest voor zonnepanelen gebruikt. Bij deze vorm zijn de zonnepanelen in serie met elkaar geschakeld.

De opgewekte energie stroomt dus van het ene zonnepaneel naar het andere paneel door naar uiteindelijk de omvormer.

Deze string omvormer is geschikt als de zonnepanelen allen dezelfde kant op staan en er weinig schaduwvorming is.

De string omvormer is vooral ook populair omdat deze geschikt is voor een zonnepanelensysteem van tussen de 500 en 3.000 Wp, wat voor de meeste huishoudens het geval is.

Multi string omvormers

Bij multi string omvormers worden de zonnepanelen ook in serie geschakeld, alleen met twee strings. Dit is nodig, omdat het gaat om zonnepanelen met een grotere capaciteit. Multi string omvormers worden ingezet bij een vermogen van meer dan 3.000 Wp.

Bij multi string omvormers is het mogelijk om deze aan te sluiten op zonnepanelen die in verschillende richtingen liggen en waar schaduwvorming aanwezig is.

Micro omvormers

Micro omvormers werken heel anders dan string omvormers. Bij string omvormers heb je te maken met één omvormer die stroom van alle zonnepanelen omzet.

Bij micro omvormers heeft ieder zonnepaneel een eigen omvormer. Hierdoor maakt het niet uit hoe de zonnepanelen ten opzichte van elkaar staan en hoe de hellingshoek is.

Een nadeel van micro omvormers is het iets meer ruimte onder de panelen vergt en dat de zonnepanelen wat gevoeliger zijn voor storingen.

Daar tegenover staat dan wel dat je het rendement per zonnepaneel kunt uitlezen.

Power optimizers

Power optimizers zijn omvormers dit tussen string omvormers en micro omvormers inzitten. Het zijn kleine slimme kastjes die onder iedere zonnepaneel worden geplaatst.

Dit kastje zorgt ervoor dat je de hoogste mogelijke rendement van de zonnepanelen krijgt. Bij string omvormers is de opbrengst vooral afhankelijk van het zwakste zonnepaneel.

Power optimizers zijn ideaal als je zonnepanelen hebt die ieder in een andere richting staan of als er veel schaduw op de panelen valt.

Levensduur van omvormers

Met zonnepanelen kun je langdurig genieten van een goed rendement. Zonnepanelen gaan namelijk minimaal 25 jaar mee.

Dit geldt niet voor de omvormer. Hier moet je rekening mee houden als een zonnepanelen set gaat kopen. Omvormers hebben een gemiddelde levensduur van tussen de 10 en 15 jaar.

Hierna moet je de huidige omvormer dus vervangen. De gemiddelde prijs hiervoor is ongeveer € 1.000,- tot € 1.500,-.

Dit lijkt misschien wel een grote investering die je na 10 jaar nog eens voor je kiezen krijgt, maar houdt ook rekening met de energiebesparing die zonnepanelen je opleveren.

Hiermee is het mogelijk om tot wel € 1.000,- per jaar te besparen op je energierekening en dit 25 jaar lang.

Je moet het vervangen van de omvormer dus meenemen in je berekening die je van te voren maakt met betrekking tot terugverdientijd en rendement.

Waar een omvormer plaatsen?

Over het algemeen wordt aangeraden om een omvormer zo dicht mogelijk bij de zonnepanelen te plaatsen. Hoe verder de omvormer van de zonnepanelen verwijdert is, des te langer is de kabel naar de omvormer toe en des te meer rendementsverlies je hebt.

Het is namelijk normaal dat je altijd rendement verliest bij het transporteren van stroom. In veel gevallen zul je zien dat een omvormer ook op zolder hangt, direct onder de zonnepanelen. Maar dit is geen vereiste.

Er zijn meer argumenten om de omvormer bijvoorbeeld in de meterkast, schuur, in de garage of zelfs buiten te plaatsen. Er moet in de ruimte waar de omvormer hangt ruimte genoeg zijn voor alle kabels en er moet rekening gehouden worden met ventilatie. Een omvormer kan erg warm worden en de warmte moet goed afgevoerd worden. Een ander punt waar je op moet letten is dat een omvormer geluid maakt.

Je wilt de omvormer dus niet in een ruimte plaatsen waar je veel geluidsoverlast krijgt. Veel omvormers kunnen zelfs buiten hangen. Soms is er wel een afdakje nodig, maar er zijn ook modellen die volledig waterdicht zijn en open en bloot buiten gehangen kunnen worden.

Zelf zonnepanelen plaatsen of door een zonnepanelen installateur?

Je kunt een zonnepanelen doe het zelf pakket kopen en zelf de zonnepanelen op je dak leggen. Hiermee kun je aanzienlijk besparen op arbeidskosten van de zonnepanelen installateur en de terugverdientijd wordt zo verkort.

Maar zelf een zonnepanelen pakket plaatsen is niet voor iedereen weggelegd. Je moet toch enigszins handig zijn en weten wat je aan het doen bent. Daarnaast moet je geen hoogtevrees hebben en realiseren welke risico’s je op grote hoogte loopt.

De werkzaamheden bestaan ook niet alleen uit het leggen van zonnepanelen, maar ook uit het plaatsen van de omvormer en de aansluiting hiervan op de zonnepanelen.

Tevens moet de omvormer weer aangesloten worden op de groepenkast in de meterkast. Dit vergt toch wel expertise.

Wanneer je niet handig bent of niet thuis bent in elektriciteitswerken, dan is het absoluut aan te raden om een zonnepanelen installateur in te schakelen. Je weet dan zeker dat je zonnepanelen correct worden geplaatst en aangesloten.

Wanneer je bij een installateur een zonnepanelen gaat pakket kopen, dan is vaak de installatie hierbij inbegrepen. Ga je de terugverdientijd uitrekenen, houdt dan altijd rekening met de kostprijs van de zonnepanelen inclusief het installeren.

Zonnepaneel kwh meten

Zonnepaneel kwh meten

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?

Nog voordat je overgaat tot het kopen en laten plaatsen van zonnepanelen, speelt de vraag ‘Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?’.

Ten eerste is dit natuurlijk afhankelijk van het dakoppervlak. Je kunt wel een bepaalde hoeveelheid zonnepanelen leggen, maar je moet hier voldoende dakoppervlak voor hebben.

Hier speelt dan ook de vraag ‘hoe groot is een zonnepaneel?’

Verder moet je weten hoeveel stroom jijzelf per jaar verbruikt. Dit is af te lezen van de energierekening.

Ook moet je weten hoeveel wattpiek (Wp) een zonnepaneel levert. Met deze gegevens kun je een globale berekening maken hoeveel zonnepanelen je nodig hebt.

Hoeveel panelen nodig

Hoeveel panelen nodig

Hoeveelheid kWh elektriciteit omzetten naar Wp

Wanneer je nagaat hoeveel elektriciteit je op jaarbasis gebruikt, dan zul je zien dat dit weergegeven wordt in kWh. Maar omdat de opbrengst van zonnepanelen in Wp wordt berekend, moet je kWh omzetten naar Wp zonnepanelen.

Gemiddeld genomen verbruikt een standaardgezin met vier personen ongeveer 3.000 kWh. Je moet rekening houden dat zonnepanelen nooit 100% rendement geven.

Hiervoor zijn de weersomstandigheden in Nederland niet optimaal. Daarnaast spelen zaken als richting, hellingshoek en schaduw een rol.

Daarom is er een gemiddelde opbrengstfactor vastgesteld van 85%. Deel daarom het verwachte verbruik van 3.000 kWh door 0,85 en je komt uit op 3.529 Wp.

Berekening aantal zonnepanelen

De uitkomst van het omzetten van kWh naar Wp is dus de jaarlijkse opbrengst die je van je zonnepanelen nodig hebt. Er vanuit gaande dat een gemiddeld zonnepaneel een opbrengt geeft van 250 Wp, deel je dus 3.529 door 250 Wp.

De uitkomt geeft aan dat je ongeveer 14 zonnepanelen nodig hebt. Is het dakoppervlak te klein voor 14 zonnepanelen, dan kun je ook kiezen voor zonnepanelen met een hogere opbrengt. Met een zonnepaneel met een opbrengt van 300 Wp heb je 11 of 12 zonnepanelen nodig.

Verschil fotovoltaïsche en thermische zonnecellen

Wanneer het gaat over zonnepanelen, dan spreken we altijd over PV systemen, dus zonnepanelen die voorzien zijn van fotovoltaïsche zonnecellen. Ongetwijfeld zul je ook wel eens van de term zonnecollectoren hebben gehoord.

Verwar deze term niet met zonnepanelen. Zonnecollectoren zijn thermische zonnecellen en hebben dus een heel andere werking dan fotovoltaïsche zonnecellen. Om het verschil duidelijk te maken, fotovoltaïsche zonnecellen zetten het zonlicht om in elektriciteit en thermische zonnecellen zetten zonlicht over op een vloeistof.

Thermische zonnepanelen worden bijvoorbeeld gebruikt voor zonneboilers om het water op te warmen. Met elektriciteit en dus met fotovoltaïsche zonnepanelen is het water ook op te warmen, maar het vermogen is minder.

Als jouw doel is om vooral water op te warmen met zonne-energie, dan is het beter om zonnecollectoren te overwegen. Zij hebben namelijk een rendement van tot wel 60%, terwijl dit met zonnepanelen tot 25% is.

fotovoltaïsche panelen

fotovoltaïsche panelen

Welke soorten zonnepanelen?

Hoewel zonnepanelen veel op elkaar lijken, kunnen er grote verschillen zijn tussen de verschillende soorten zonnepanelen, met diverse opbrengsten en werkwijzes tot gevolg.

De belangrijkste soorten zonnepanelen zijn monokristallijn zonnepanelen en polykrastallijn zonnepanelen. Maar er zijn ook nog andere soorten zonnepanelen. Daarom een uitleg van de verschillende soorten zonnepanelen.

Wat is een monokristallijn zonnepaneel?

De zonnecellen in een monokristallijn zonnepaneel bestaan uit één kristal die in silicium is gegoten. De zonnecellen zijn cirkelvormig of met afgesneden hoeken en worden zo in het paneel geplaatst.

Door het ronde formaat is het logisch dat niet het gehele zonnepaneel gevuld wordt met zonnecellen, vooral niet in de hoeken.

Met zonnecellen met afgesneden hoeken is dit wel beter. Ten opzichte van een polykristallijn zonnepaneel heeft een monokristallijn zonnepaneel wel een hogere opbrengst en is daarom in prijs ook wat duurder.

Monokristallijn zonnepanelen zijn herkenbaar aan het egale en zwarte tot donkerblauwe oppervlak.

Wat is het rendement van een monokristallijn zonnepaneel?

In het verleden werd er vaak voor monokristallijne zonnepanelen gekozen wanneer er maar een beperkt dakoppervlak aanwezig was. De reden was de hoge opbrengst. Met een klein dakoppervlak bereik je dan toch een hoog rendement. Tegenwoordig zijn er ook andere soorten zonnepanelen die voor een kleiner dakoppervlak geschikt zijn. Met het rendement wordt bedoeld het percentage aan zonlicht dat kan worden omgezet in elektriciteit. Bij monokristallijne zonnepanelen ligt het rendement tussen de 16 tot 20%. Er zijn ook speciale hoogrendement zonnepanelen op de markt. Deze merken gebruiken hiervoor altijd monokristallijnne zonnepanelen.

Wat zijn de voordelen van een monokristallijn zonnepaneel?

Het grootste voordeel van monokristallijne zonnepanelen is het hogere rendement ten opzichte van andere type zonnepanelen. Helemaal met de hoogrendement monokristallijne zonnepanelen, is het mogelijk om met 6 zonnepanelen al een rendement te hebben van 9 of 10 zonnepanelen. Ideale zonnepanelen voor een klein dakoppervlak of als je zonnepanelen niet mooi vind. Doordat de monokristallijn zonnepaneel een strak en zwart oppervlak heeft, zijn ze ook esthetisch een aanwinst voor je dak, helemaal als je ook een donker dak hebt. Hier wordt ook door de markt op ingespeeld, door het aanbieden van ‘all black’ zonnepanelen. Hierbij is ook de achterzijde zwart. Betreffende de opbrengst zijn monokristallijne zonnepanelen eigenlijk de enigste soort waarmee je de volle 100% van je energiebehoefte kunt opwekken.

Wat zijn de nadelen van een monokristallijn zonnepaneel?

Als de vraag ‘wat kost een zonnepaneel?’ belangrijk is, dan ben je met een monokristallijn zonnepaneel minder gunstig af. Ten opzichte van een polykristallijn zonnepaneel ben je duurder uit. Dit heeft vooral met het productieproces te maken, waarbij het smeltproces wel tot 48 uur duurt. Daar tegenover profiteer je wel van een hoger rendement. Niet direct een nadeel voor de consument, maar wel voor de milieuvriendelijke consument: er ontstaat meer restafval bij de productie van een monokristallijn zonnepaneel.

Waar is een monokristallijn zonnepaneel geschikt voor?

Monokristallijne zonnepanelen zijn vrijwel de norm en van alle zonnepanelen die op de Nederlandse daken ligt, bestaat 80% uit monokristallijne zonnepanelen. De zonnepanelen zijn zeer geschikt voor kleinere oppervlakte en waardoor er toch voldoende opbrengst te verkrijgen is. Verder is een monokristallijn zonnepaneel erg geschikt als het uiterlijk van je dak belangrijk. Door de strakke zwarte kleur zijn ze esthetische veel aantrekkelijker om te zien.

Wat is de levensduur van een monokristallijn zonnepaneel?

Hoewel de meeste soorten zonnepanelen een relatief lange levensduur hebben van gemiddelde 25 jaar, is de levensduur van een monokristallijn zonnepaneel wat hoger. Gemiddeld mag je er vanuit gaan dat je dan ruim 30 jaar geniet van je zonnepanelen en dus ook al die tijd van rendement kunt genieten.

Wat is de terugverdientijd van een monokristallijn zonnepaneel?

‘Wat kosten zonnepanelen?’ Dit is een belangrijke vraag en hierbij is de terugverdientijd belangrijk. De terugverdientijd is afhankelijk van de kostprijs van de zonnepanelen en de levensduur. Ga uit van een gemiddelde prijs van € 300,- per monokristallijn zonnepaneel en dat je er ongeveer 12 nodig hebt voor een gemiddeld gezin, dan is de kostprijs € 3.600,- reken daarbij nog extra kosten bij, zoals installatiekosten en je komt op een totale kostprijs van € 4.500,-. Gemiddeld zul je ongeveer € 800,- per jaar aan energie besparen. De terugverdientijd van een monokristallijn zonnepaneel is 5 tot 6 jaar.

Wat is een polykristallijn zonnepaneel?

Ook de polykristallijn zonnepaneel bestaat uit gesmolten silicium maar de zonnecellen bestaan uit meerdere kristallen, waar een monokristallijn zonnepaneel uit één kristal bestaat. Polykristallijne zonnepanelen zijn herkenbaar aan de diep blauwe kleur. Het sterke punt van een polykristallijn zonnepaneel is dat deze goed presteert bij niet direct zonlicht. Ook bij slechter weer of bij veel schaduwvorming hoef je met een polykristallijn zonnepaneel niet bang te zijn op het verlies van rendement. Doordat het productieproces niet zo lang hoeft te zijn als bij een monokristallijn zonnepaneel, is een polykristallijn zonnepaneel goedkoper in aanschaf.

polykristallijn zonnepaneel

polykristallijn zonnepaneel

Wat is het rendement van een polykristallijn zonnepaneel?

Het percentage elektriciteit dat met een polykristallijn zonnepaneel opgewekt kan worden is lager dan met een monokristallijn zonnepaneel. Ondanks het ideale formaat van de zonnecellen, deze zijn vierkant, is de zogenaamde puurheid van het silicium lager, wat leidt tot een lager rendement. Het rendement van een polykristallijn zonnepaneel bedraagt ongeveer 14 tot 16%. Er zijn momenteel wel technische ontwikkelingen, waarbij een hoger rendement behaald kan worden, maar dit wordt nog niet op grote schaal op polykristallijne zonnepanelen toegepast.

Wat zijn de voordelen van een polykristallijn zonnepaneel?

De zonnecellen in een polykristallijn zonnepaneel zijn perfect vierkant. Hierdoor bevat een polykristallijn zonnepaneel meer zonnecellen dan een monokristallijn zonnepaneel en is er nagenoeg geen verlies tijdens het productieproces. Omdat het rendement wat lager is, zijn polykristallijne zonnepanelen vooral geschikt voor een groot dakoppervlak. Het rendement wordt dan goed gemaakt door de hoeveelheid zonnepanelen, maar je hoeft veel minder te investeren dan met monokristallijne zonnepanelen voor een groot dakoppervlak. Dit is ook gunstig voor de terugverdientijd.

Wat zijn de nadelen van een polykristallijn zonnepaneel?

Het lagere rendement van een polykristallijn zonnepaneel is één van de grotere nadelen. Toch kan dit nadeel opgeheven worden als je over een voldoende groot dakoppervlak beschikt. Polykristallijne zonnepanelen zijn dus ook vooral geschikt voor een groot dakoppervlak. Dit is een nadeel wanneer je juist over weinig dakoppervlak beschikt. Heb je wel voldoende ruimte, dan valt dit nadeel weg. Het rendementsverlies kan wel wat hoger zijn bij warm weer. De warmte zorgt namelijk voor een minimaal verlies aan rendement. Tenslotte wordt de donkerblauwe kleur als minder esthetisch gezien. De blauwe reflectie zal bij niet zoveel daken mooi zijn en daarom zal een polykristallijn zonnepaneel meestal niet gekozen worden om esthetische redenen.

Waar is een polykristallijn zonnepaneel geschikt voor?

Omdat een polykristallijn zonnepaneel een minder hoog rendement geeft dan een monokristallijn zonnepaneel, heb je er meer van nodig om toch aan de benodigde hoeveelheid elektriciteit te komen. Daarom zijn polykristallijne zonnepanelen bij uitstek geschikt voor grote daken. Sterker nog, wanneer je de beschikking hebt over een groot dakoppervlak zijn polykristallijne zonnepanelen juist aan te raden. Vanwege de lagere kostprijs zijn deze zonnepanelen het meest aantrekkelijk.

Wat is de levensduur van een polykristallijn zonnepaneel?

De gemiddelde levensduur van een polykristallijn zonnepaneel is wat korter dan een monokristallijn zonnepaneel, maar komt wel overeen met de algemene levensduur van zonnepanelen. Een polykristallijn zonnepaneel heeft een levensduur van ongeveer 25 jaar.

Wat is de terugverdientijd van een polykristallijn zonnepaneel?

De terugverdientijd is vooral afhankelijk van de energiebesparing wat je behaalt met polykristallijne zonnepanelen en de prijs. Voor een polykristallijn zonnepaneel betaal je gemiddeld € 150,-. Uitgaande van ongeveer 16 zonnepanelen, is de kostprijs € 2250,-. Tel hierbij nog de kosten van de montage van de zonnepanelen en de totale prijs is ongeveer € 3.500,-. Met een energiebesparing van  gemiddeld € 700,- kun je de zonnepanelen in 5 jaar terugverdienen.

Wat is een amorf zonnepaneel?

Een amorf zonnepaneel werkt heel anders dan een zonnepaneel met zonnecellen. De amorf zonnepaneel is de voorloper van CIGS en CIS zonnepanelen. Beide types lijken op elkaar en hebben minimale verschillen. Amorf zonnepanelen zijn dunne film zonnepanelen. De zonnepaneel heeft geen zonnecellen, maar bestaat uit een glasplaat met een dunne fotovoltaïsche laag. De kleur van een Amorf zonnepaneel is bruin- tot goudachtig. De afmetingen van een amorf zonnepaneel is groter dan de gebruikelijke kristallijne zonnepanelen. Maar daarentegen zijn door de zeer lage productiekosten, de kosten veel lager. Er zijn overigens ook andere zonnepanelen afmetingen en ze zijn enigszins plooibaar. Mede door de plooibaarheid en flexibiliteit kun je ze ook als losse zonnepanelen kopen.

amorf zonnepaneel

amorf zonnepaneel

Wat is het rendement van een amorf zonnepaneel?

Hoewel een amorf zonnepaneel een stuk goedkoper is, is het rendement niet zo hoog. Je moet rekening houden dat er maar een rendement van gemiddeld 7% behaald kan worden. Een pluspunt is dat het rendement in vergelijking met andere zonnepanelen wel weer hoger is bij slecht weer zonder zon. Een amorf zonnepaneel scoort dan tot wel 10% beter dan andere soort zonnepanelen.

Wat zijn de voordelen van een amorf zonnepaneel?

Het grote voordeel is de plooibaarheid van de amorf zonnepaneel. Dit kan vooral in de toekomst voor interessante toepassingen zorgen. Hiermee is het ook mogelijk om ze te plaatsen op plekken waar je anders nooit zonnepanelen kan plaatsen of op daken die geen zwaar gewicht kunnen dragen. Wil je toch van de voordelen van zonnepanelen genieten, maar je hebt geen dak op het zuiden? Dan zijn amorf zonnepanelen het perfecte alternatief.

Wat zijn de nadelen van een amorf zonnepaneel?

Het nadeel is het lage rendement van amorf zonnepanelen. Voor het optimaal genieten van het hoogste rendement moet je dus een groot dakoppervlak hebben. Daarnaast moet je er rekening mee houden dat niet iedere omvormer aangesloten kan worden op een amorf zonnepaneel. Je moet dus een speciale omvormer hebben en dit kan de kostprijs verhogen.

Waar is een amorf zonnepaneel geschikt voor?

Vanwege het lage rendement zijn amorf zonnepanelen enkel geschikt voor grote daken. Deze zonnepanelen zijn daarom voor particulieren minder geschikt. Daarentegen kunnen ze wel geplaatst worden als het dak niet op het zuiden gericht is, het geen zonnig weer is of als er schaduwvorming is. Ook kunnen ze op plekken geplaatst worden waar stugge zonnepanelen niet passen, omdat amorf zonnepanelen flexibel en plooibaar zijn.

Wat is de levensduur van een amorf zonnepaneel?

De levensduur van een amorf zonnepaneel is een stuk minder lang dan andere zonnepanelen, namelijk 15 jaar. Hier tegenover staat dan wel een veel lagere aanschafprijs.

Wat is de terugverdientijd van een amorf zonnepaneel?

De lagere prijs zorgt ervoor dat je amorf zonnepanelen relatief snel kunt terugverdienen voor kleinere oppervlaktes. Ga uit van een prijs van ongeveer € 125,-, maar je hebt er dan toch minimaal 15 stuks nodig. Gemiddeld zul je dan ongeveer € 2.200,- kwijt zijn. Met een energiebesparing van € 500,- kun je amorf zonnepanelen in 4,5 jaar terugverdienen.

Wat is een CIGS en CIS zonnepaneel?

Dunne film zonnepanelen waaronder amorf zonnepanelen vallen hebben in de afgelopen jaren flinke verbeteringen ondergaan op het gebied van rendement en uiterlijk. Dit heeft geleid tot het op de markt komen van CIGS en CIS zonnepanelen. CIGS en CIS zonnepanelen staat voor Copper, Indium, Gallium en Selenide. Dit is het materiaal waaruit de dunne film bestaat waarmee de glasplaat is bedekt. Daarnaast hebben deze zonnepanelen een mooie diep zwarte kleur, wat mooi strak zal staan op het dak. Ze lijken op de zogenaamde all black zonnepanelen. Ze zijn ook plooibaar, maar het zijn wel kleine zonnepanelen. Voor een volledig rendement heb je dus ook een groot dakoppervlak nodig, maar doordat ze flexibel zijn kunnen ze ook als mobiele zonnepanelen ingezet worden.

Wat is het rendement van een CIGS en CIS zonnepaneel?

In tegenstelling tot de klassieke amorf zonnepanelen, hebben CIGS en CIS zonnepanelen een veel beter rendement. Het rendement bedraag rond de 14%. Dit is een aanzienlijke verbetering en de ontwikkelingen zijn nog lopende. Het zou zomaar kunnen dat wanneer het rendement echt hoger gaat worden, CIGS en CIS zonnepanelen veel populairder gaan worden dan zonnepanelen met zonnecellen. Ze zijn immers veel lichter in gewicht en plooibaar.

Wat zijn de voordelen van een CIGS en CIS zonnepaneel?

Het grootste voordeel is het verbeterde rendement van CIGS en CIS zonnepanelen. Hoewel de afmetingen van de zonnepanelen kleiner zijn, heb je er minder nodig dan amorf zonnepanelen. Daarnaast zijn het ook goede mobiele zonnepanelen, zoals carport zonnepanelen, hoek zonnepanelen, zonnepanelen om een accu op te laden of een zonnepaneel voor de camper. De kleur is ook een verbetering, waardoor ze ook uit esthetisch oogpunt gekozen kunnen worden. Verder hebben CIGS en CIS zonnepanelen een lagere schaduwtolerantie. Ze zijn dus minder gevoelig voor schaduwvorming.

Wat zijn de nadelen van een CIGS en CIS zonnepaneel?

Het nadeel van een CIGS en CIS zonnepaneel is dat wanneer je daadwerkelijk je volledige verwachte jaarlijkse energie met zonnepanelen wilt opwekken, je een groot dak ter beschikking moet hebben. De CIGS en CIS zonnepanelen zijn kleiner van formaat, maar kunnen wel als bijvoorbeeld hoek zonnepanelen op het dak aangebracht worden.

Waar is een CIGS en CIS zonnepaneel voor geschikt?

Afhankelijk van waar je CIGS en CIS zonnepanelen voor wilt gebruiken, zijn de zonnepanelen voor allerlei toepassingen te gebruiken. Ze zijn desnoods als draagbare zonnepanelen te gebruiken vanwege het lichte gewicht. Voor plaatsing op een dak zul je voor het behalen van het hoogste rendement van de zonnepanelen wel een groot dakoppervlak moeten hebben.

Wat is de levensduur van een CIGS en CIS Zonnepaneel?

Net zoals met een amorf zonnepaneel heeft een CIGS en CIS zonnepaneel minder lange levensduur. De gemiddelde levensduur zal tussen de 12 en 15 jaar liggen. Aangezien de zonnepanelen nog steeds ontwikkeld worden, is de verwachting dat de levensduur in de toekomst wat langer gaat worden.

Wat is de terugverdientijd van een CIGS en CIS zonnepaneel?

De prijzen van CIGS en CIS zonnepanelen zullen iets hoger liggen, maar je zult ook genieten van meer energiebesparing. Ga uit van een prijs van € 150,- per zonnepaneel en dat je ongeveer 15 stuks nodig hebt voor het vullen van een heel dak. Gerekend met een totaal kostenplaatje van € 3.500,- en een energiebesparing van rond de € 600,- per jaar zul je de CIGS en CIS zonnepanelen met 5 tot 6 jaar terugverdiend hebben.

Wat is een hybride zonnepaneel (PVT paneel)?

Hybride zonnepanelen worden ook wel PVT panelen genoemd. Deze zonnepanelen zijn hybride omdat je hiermee PV systemen en thermische zonnepanelen combineert. Je wekt dus met hybride zonnepanelen elektriciteit op en je kunt hiermee het water verwarmen. Dit zijn ideale zonnepanelen voor kleinere daken en voor daken die te klein zijn om én zonnepanelen én zonnecollectoren te plaatsen. Hybride zonnepanelen oftewel PVT panelen bestaan uit gewone fotovoltaïsche zonnepanelen met aan de achterzijde een absorbeerplaat met koperen leidingen voor de thermische opwarming. De vloeistof in de koperen buis wordt door de zon opgewarmd en hiermee kun je de centrale verwarming opwarmen. Tegelijkertijd vangen de zonnepanelen ook warmte op, waarmee elektriciteit wordt opgewekt.

Wat is het rendement van een hybride zonnepaneel?

Doorgaans hebben hybride zonnepanelen een hoger rendement dan de klassieke zonnepanelen. Dit kan oplopen tot een 40% hoger rendement dan een gewoon zonnepaneel. Dit heeft er vooral mee te maken dat ze beter gekoeld worden door het aanwezige water. Zonnepanelen hebben nu eenmaal een hoger rendement wanneer ze niet al te heet worden. PVT panelen zijn dus veel efficiënter. Het rendement voor het thermisch verwarmen is dan wel iets lager dan bij aparte zonnecollectoren, maar daarvoor in de plaats heb je wel een goed hybride systeem voor zowel elektriciteit als thermische warmteopwekking.

Wat zijn de voordelen van een hybride zonnepaneel?

Het grote voordeel van hybride zonnepanelen is dat je het dakoppervlak veel efficiënter gebruikt. Je hoeft geen plek meer vrij te hebben voor zowel zonnepanelen als zonnecollectoren. Dit zal in de praktijk meestal niet kunnen en hybride zonnepanelen in de vorm van PVT panelen maken dit wel mogelijk. Zo hoef je ook geen overdreven groot dak te hebben, maar kun je ook zonnepanelen bevestigen met zonnecollectoren op een klein dak. De warmteopbrengst is zowel zomers al in de winter ruim voldoende, zodat je niet snel hoeft terug te vallen op energie van een energieleverancier.

Wat zijn de nadelen van een hybride zonnepaneel?

Hybride zonnepanelen zijn nog een relatief nieuwe techniek. Deze techniek is nog niet op grote schaal doorgevoerd en moet zichzelf nog bewijzen. Dit is ook de reden dat PVT panelen nog vrij duur zijn. Heb je een groot dakoppervlak ter beschikking? Dan kun je tegenwoordig beter nog kiezen voor zonnepanelen. Hybride zonnepanelen zijn vooral geschikt voor kleinere daken. Houd er wel rekening mee dat hybride zonnepanelen relatief zwaar zijn.

Waar is een hybride zonnepaneel geschikt voor?

Hybride zonnepanelen zijn vooral geschikt als je maar een klein dakoppervlak hebt en zowel elektriciteit als warm water via zonne-energie wilt opwekken. Wat dat betreft geeft dit systeem de beste voordelen voor zonne energie. Je moet overigens ook rekening houden met de aanschaf van een zonneboiler. Deze moet groot genoeg zijn om optimaal van het rendement van de zonnepanelen en zonnecollectoren te genieten.

Wat is de levensduur van een hybride zonnepaneel?

Hoewel een nieuwe techniek, is de verwachte levensduur van hybride zonnepanelen wel lang. Met PVT panelen geniet je van een levensduur van ongeveer 30 jaar. Een en anders is wel afhankelijk van de configuratie van het hele systeem.

Wat is de terugverdientijd van een hybride zonnepaneel?

Wanneer je een hybride zonnepanelen gaat kopen voor een energiebehoefte van rond de 4.000 Wp, dan zul je gemiddeld ongeveer € 10.000,- kwijt zijn en dit kan zelfs duurder zijn. Met een energiebesparing van € 1.000,- per jaar, kun je hybride zonnepanelen in 10 jaar terugverdienen. Voor een compleet en duurder systeem, zal de terugverdientijd wat langer zijn.

Glas-glas zonnepanelen

Er zijn nog andere soorten zonnepanelen die niet zo breed op de markt beschikbaar zijn. Een voorbeeld zijn glas-glas zonnepanelen. Normaliter zijn zonnepanelen glas-folie zonnepanelen. Dit houdt in dat het paneel uit een glasplaat bestaat met hierachter de zonnecellen en de achterkant bestaat uit een folie. Bij glas-glas zonnepanelen is het folie vervangen door een glasplaat. We spreken dan van dubbelglas zonnepanelen. Nu hoeven glas-glas zonnepanelen niet perse beter te zijn dan glas-folie zonnepanelen, maar er zijn enkele voordelen van deze zonnepanelen. De panelen zijn beter beschermd tegen de weersomstandigheden en de kans op het scheuren van de cellen is veel kleiner. Daarnaast zijn ze esthetische mooier om te zien en juist hierom wordt vaak voor glas-glas zonnepanelen gekozen. Een nadeel is dat glas-glas zonnepanelen veel zwaarder zijn dan glas-folie zonnepanelen.

Transparante zonnepanelen

Nog relatief nieuw op de markt zijn doorzichtige zonnepanelen. De ontwikkeling van transparante zonnepanelen is nog volop bezig, maar kan wel als revolutionair gezien worden. In de meest perfecte uitgave zijn doorzichtige zonnepanelen glasplaten die je in een kozijn kunt plaatsen. In het glas zelf zijn de zonnecellen verwerkt. Transparante zonnepanelen vervullen daarmee twee functies:  ze dienen als ramen én als zonnepanelen. Wanneer de resultaten van de ontwikkeling van doorzichtige zonnepanelen succesvol blijken te zijn, kunnen transparante zonnepanelen in de toekomst de norm worden.

Zonnepanelen dakpannen

Vind je zonnepanelen op je dak niet zo mooi voor het aanzicht van je woning? Er zijn tegenwoordig ook zonnepanelen dakpannen. Hierbij vervang je (een deel) van je dakpannen voor dakpannen waarin zonnecellen zijn verwerkt. Uiteraard is het oppervlak van een dakpan kleiner dan een zonnepaneel, dus de opbrengst is niet te vergelijken met zonnepanelen. Maar zonnepanelen dakpannen zijn wel interessant, omdat je veel zonnepanelen dakpannen kunt plaatsen. Zonnepanelen dakpannen worden nog niet op grote schaal uitgevoerd, want de prijzen zijn hiervoor nog te hoog.

Diverse merken zonnepanelen

De zonnepanelenmarkt is een lucratieve markt. Wereldwijd zijn steeds meer mensen zich bewust van schone energie, dus de vraag is groot. Het is dan ook logisch dat steeds meer fabrikanten in de zonnepanelenmarkt springen. Sunpower zonnepanelen behoren al jaren tot de beste zonnepanelen op de markt. Maar er zijn nog vele andere merken die goede kwaliteit zonnepanelen leveren.

Sunrise zonnepanelen

Sunrise is een Chinese producent van monokristalijne en polykristallijne zonnepanelen. Sunrise zonnepanelen produceert ongeveer 2 miljoen zonnepanelen op jaarbasis. Bij de nieuwste modellen is de Wp bij de zonnepanelen 250 Wp. Er zijn nog wel oudere modellen van Sunrise in omloop met 180 Wp. Dit is eigenlijk te laag en die moet je daarom nooit nemen. De kwaliteit van Sunrise zonnepanelen is redelijk goed en er zijn diverse installateurs die deze zonnepanelen gebruiken.

Voor- en nadelen van Sunrise zonnepanelen

Het voordeel van Sunrise zonnepanelen is dat het wereldwijd een bekend merk is en veel wordt ingezet. Een nadeel kan zijn dat de kwaliteit van Chinese producten niet altijd wordt vertrouwd. Voor zonnepanelen hoeft dit geen probleem te zijn, ga alleen wel voor de nieuwste modellen van Sunrise zonnepanelen.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd Sunrise zonnepanelen

Sunrise zonnepanelen produceert enkel fotovoltaïsche zonnepanelen. Dit zijn momenteel de meest gevraagde zonnepanelen. De zonnepanelen op plat dak en op een schuin dak plaatsen is mogelijk, je moet alleen de hellingshoek van de zonnepanelen in de gaten houden. De huidige lijn zonnepanelen hebben een rendement van 250 Wp, waarmee je Sunrise zonnepanelen in 5 tot 7 jaar kunt terugverdienen.

Trunsun zonnepanelen

Trunsum zonnepanelen zijn een chinees merk en is een relatief jonge onderneming die in 2008 is opgericht. Trunsun is onderdeel van het Chinese bedrijf Beyondsun. Trunsun is de producerende organisatie en Beyondsun doet de ontwerpen. De kwaliteit mag goed genoemd worden, gezien de diverse kwaliteitscertificaten die de zonnepanelen hebben van onder andere TUV.

Voor- en nadelen van Trunsun zonnepanelen

Er is eigenlijk niet zoveel bekend over de zonnepanelen van Trunsun, maar er mag uitgegaan worden van een goede kwaliteit van diverse monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen. Dat Trunsun van oorsprong Chinees is, kan voor sommigen een nadeel zijn.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd Trunsun zonnepanelen

Net zoals alle fotovoltaïsche zonnepanelen kunnen de zonnepanelen van Trunsun geplaatst worden op een plat dak, zoals een carport met zonnepanelen, maar ook op schuine daken. Je geniet van een goed rendement, want de lijn bestaat uit een serie van zonnepanelen met een vermogen van 80 Wp tot meer dan 300 Wp. Met zonnepanelen uit de laatste categorie is het mogelijk om Trunsun zonnepanelen binnen 4 tot 5 jaar terug te verdienen, mede omdat Trunsun zonnepanelen relatief goedkoop zijn.

Shinetime zonnepanelen

Shinetime is een Chinese zonnepanelenfabrikant dat nog maar sinds 2010 op de markt is. Ze hebben in China een productielijn van maar liefst 96.000 m², dus er zijn grootse plannen. Het aanbod aan verschillende zonnepanelen is niet zo groot. Er is een keuze uit 6 verschillende fotovoltaïsche zonnepanelen met diverse vermogens. De zonnepanelen zijn TUV goedgekeurd, dus van een goede en geteste kwaliteit.

Voor- en nadelen van Shinetime zonnepanelen

Hoewel het aanbod diverse soorten Shinetime zonnepanelen niet heel groot is, zijn het wel kwaliteitsvolle zonnepanelen met meer dan voldoende vermogen. Met Shinetime zonnepanelen is het mogelijk om de gewenste hoeveelheid stroom op te wekken. In de nabije toekomst zal het aanbod waarschijnlijk uitgebreid worden en zal ook het merk Shinetime bekender worden. Shinetime levert overigens een garantie van 12 jaar voor het zonnepanelen. Het beperkte aanbod kan ook nadelig zijn, want er is tegenwoordig niet alleen meer vraag naar PV systemen.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Shinetime zonnepanelen

De Shinetime zonnepanelen zijn polykristallijne zonnepanelen en dit zijn de meest gevraagde zonnepanelen. Deze zonnepanelen kunnen op zowel een plat dak als schuin dak geplaatst worden. Het vermogen van de zonnepanelen loopt van 250 Wp tot 270 Wp, waarmee je een goed rendement verkrijgt. Gemiddeld zul je Shinetime zonnepanelen binnen 5 tot 7 jaar terugverdienen.

Xuyang zonnepanelen

Ook Xuyang zonnepanelen is een jong Chinees zonepanelenfabrikant dat in 2010 is opgericht. Van Xuyang zijn verder geen testresultaten bekend, dus de kwaliteit is niet vast te stellen. Wel produceert Xuyang zowel monokristallijne als polykristallijne zonnepanelen die over het algemeen van goede kwaliteit zijn.

Voor- en nadelen Xuyang zonnepanelen

Xuyang maakt enkel monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen. Dit houdt in dat je ze altijd kunt gebruiken voor het opwekken van de gevraagde stroom. Xuyang geeft 10 jaar garantie op de zonnepanelen en garandeert na 12 jaar gebruik nog een vermogen van 90% en na 25 jaar een vermogen van 80%. Nadeel is dat de zonnepanelen van Xuyang niet gecertificeerd zijn, of dat dit niet bekend is. Dit geeft toch net die zekerheid van kwaliteit.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Xuyang zonnepanelen

Net zoals alle monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen, kunnen Xuyang zonnepanelen op plat dak en schuin dak geplaatst worden. Het rendement van de monokristallijne zonnepanelen loopt van 100 Wp tot 300 Wp en de polykristallijne zonnepanelen van 230 Wp tot 300 Wp. Afhankelijk van het vermogen is de terugverdientijd tussen de 5 en 8 jaar.

Znshine zonnepanelen

Znshine is een kleinere Chinese fabrikant dat als een familiebedrijf wordt geleid. Het bedrijf is in 2007 opgericht en dus nog vrij jong. De EU heeft de fabrikant in 2015 uit de Europese Joint Undertaking gezet. Hierin zitten Chinese bedrijven die minimumimport prijzen aanhouden, Znshine heeft zich hier blijkbaar niet aan gehouden. De kwaliteit van de zonnepanelen staan bekend als middelmatig.

Voor- en nadelen Znshine zonnepanelen

Als consument heb je er niet zoveel aan, maar omdat Znshine een kleine fabrikant is, kunnen de lijnen kort zijn. Nadelig is dat de zonnepanelen van middelmatige kwaliteit zijn en het bedrijf Europese regels heeft geschonden. Wel zijn de zonnepanelen door Photon, het grootste testbedrijf voor zonnepanelen getest met een bevestiging van de middelmatige kwaliteit. Niet echt een aanrader dus om Znshine zonnepanelen te kopen.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Xuyang zonnepanelen. ,

Znshine levert alleen monokristallijne zonnepanelen. Deze zonnepanelen zijn goed te plaatsen op een plat dak en schuin dak. Het vermogen van de Znshine zonnepanelen hangt af van het type. Het vermogen loopt van 190 Wp tot 340 Wp. Met een hoog vermogen, dus ook een hoog rendement. De terugverdientijd is rond de 5 tot 7 jaar.

Stion zonnepanelen

Stion is een Amerikaanse fabrikant van zonnepanelen. Stion fabriceert maar één type zonnepaneel en dat zijn dunne film zonnepanelen. In Europa zijn Stion zonnepanelen wat minder bekend, maar het zonnepaneel is door diverse Amerikaanse testbedrijven getest als een goede kwaliteit zonnepaneel. Het formaat en het uiterlijk zijn belangrijke kenmerken van Stion zonnepanelen.

Voor- en nadelen van Stion zonnepanelen

Stion zonnepanelen worden voor gekozen door de afmetingen van de zonnepanelen en de kleur. Ze hebben een wat groter formaat, van 1.60 meter x 65 centimeter. Verder is een Stion zonnepaneel ook erg plat met 3,5 centimeter. Esthetische zijn ze fraai om te zien vanwege de egaal zwart kleur. Dit is mogelijk omdat het dunne film zonnepanelen zijn. De zonnepanelen zijn dus ideaal om ook als mobiele zonnepanelen te gebruiken. Nadeel is dat het vermogen wat minder is, maar dit is ten opzichte van monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen meestal het geval.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Stion zonnepanelen

Het voordeel van dunne film zonnepanelen, zoals de zonnepanelen van Stion, is dat de zonnepanelen ook goed werken wanneer je dak niet op het zuiden is geplaatst of bij minder zonnig weer. De Stion zonnepanelen zijn vooral geschikt voor schuine daken. Het vermogen is 130 Wp tot 150 Wp en een rendement van gemiddeld 13%. Gemiddeld genomen is de terugverdientijd 4 tot 5 jaar.

ET Solar zonnepanelen

ET Solar is wereldwijd een bekende leverancier van monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen. Het is een Chinese leverancier met verkoopkantoren over de gehele wereld. De testresultaten van de zonnepanelen van ET Solar zonnepanelen zijn uitstekend, dus je mag goede kwaliteit verwachten als je ET Solar zonnepanelen gaat installeren.

Voor- en nadelen van ET Solar zonnepanelen

Het grootste voordeel van de ET Solar zonnepanelen is de uitstekende kwaliteit. Verder produceert ET Solar alleen monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen. Ondanks de vele wereldwijde verkoopkantoren zijn ET Solar zonnepanelen nog niet overal bekend. Dit is jammer, want met zonnepanelen vergelijken komen ET Solar als goede zonnepanelen naar voren.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van ET Solar zonnepanelen

De zonnepanelen van ET Solar zijn te plaatsen op zowel een plat dak als een schuin dak. Met diverse modellen, hebben de zonnepanelen een vermogen van 200 tot 300 WP. Het rendement van 15 tot 16% ligt hoog. Hiermee is de terugverdientijd tussen de 4 en 6 jaar.

CNPV zonnepanelen

CNPV zonnepanelen is een topmerk als het gaat om zonnepanelen. Deze Chinese fabrikant produceert zonnepanelen van A tot Z, dus inclusief het zelf maken van de zonnecellen. De meeste zonnepanelen van CNPV worden geëxporteerd en in Europa staan ook enkele verkoopkantoren. De kwaliteit van de CNPV zonnepanelen is zeer hoog, ze komen steevast voor in de top van beste zonnepanelen.

Voor- en nadelen van CNPV zonnepanelen

Over de kwaliteit van CNPV zonnepanelen hoeft niet getwijfeld te worden. CNPV produceert de beste zonnepanelen ter wereld. Ga je CNPV zonnepanelen installeren, dan weet je je gegarandeerd van zonnepanelen uit het hogere segment. Nadeel is dan wel weer dat de prijs iets hoger ligt.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van CNPV zonnepanelen

De zonnepanelen van CNPV bestaan uit monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen en zijn hierdoor geschikt voor platte en schuine daken. De zonnepanelen hebben een hoog vermogen van 195 tot 305 Wp. Gemiddeld behalen de CNPV zonnepanelen een rendement van 16%. Hiermee kun je ze terugverdienen in 5 tot 7 jaren.

CSG zonnepanelen

CSG is een oudgediende op de zonnepanelenmarkt. Het Chinese bedrijf produceert al sinds 1984 zonnepanelen. Eerder was CSG al in heel Azië bekend als producent van hoogrendementsglas. De kwaliteit van CSG zonnepanelen mag als zeer goed worden aangemerkt. Enkele type zonnepanelen hebben in de top 10 van beste zonnepanelen ter wereld gestaan.

Voor- en nadelen van CSG Zonnepanelen

Ondanks de Chinese reputatie van veelal slechte kwaliteit, behoort CSG absoluut tot de betere producenten van zonnepanelen. De kwaliteit van de CSG zonnepanelen is zeer hoog. Ondanks de ruime ervaring met zonnepanelen, levert CSG alleen maar monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van CSG zonnepanelen

De CSG zonnepanelen kunnen geplaatst worden op een plat dak, maar ook op een schuin dak. Houdt hier rekening met de hellingsgraad van de zonnepanelen. De monokristallijne zonnepanelen scoren het beste in de testresultaten. Deze zonnepanelen worden geleverd in 145 Wp tot 335 Wp. Met een rendement van 15 tot 17% zijn dit bijna hoog rendement zonnepanelen en bereik je hoge opbrengst zonnepanelen per maand. Gemiddeld zal de terugverdientijd tussen de 5 en 8 jaar zijn.

Canadian Solar zonnepanelen

Canadian Solar zonnepanelen is in Nederland niet zo bekend. Het van oorsprong Canadese bedrijf heeft een hoofdkantoor in Toronto, maar de productie vindt veelal in China plaats. De kwaliteit mag goed genoemd worden, waarbij ook een lijn hoog rendement zonnepanelen zijn uitgebracht.

Voor- en nadelen van Canadian Solar zonnepanelen

In Europa niet het meest bekende merk zonnepanelen, maar het bedrijf levert wel goede kwaliteit zonnepanelen. Niet ieder bedrijf levert ook hoog rendement zonnepanelen, hiervoor kun je bij Canadian Solar wel terecht. Wil je een zonnepanelen set kopen, dan zul je voor Canadian Solar zonnepanelen misschien even moeten zoeken.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Canadian Solar zonnepanelen

Omdat Canadian Solar enkel Pv systemen levert, kunnen de zonnepanelen zowel op schuine daken als platte daken geplaatst worden. Het rendement van de zonnepanelen is hoog. Er zijn zonnepanelen met wel 415 Wp. Deze zonnepanelen halen met gemak bijna 19% rendement. In aanschaf zullen deze zonnepanelen wat duurder zijn, waardoor de terugverdientijd tussen de 7 en 10 jaar ligt.

REC Zonnepanelen

REC staat voor Renewable Energy Company dat in 1996 in Noorwegen is opgericht. Inmiddels is de productielocatie overgebracht naar Singapore. De kwaliteit van REC zonnepanelen is erg goed en van hoge kwaliteit.

Voor- en nadelen van REC zonnepanelen

REC zonnepanelen staan naast hun goede kwaliteit ook bekend om hun zonnepanelen met hoge vermogens en hoog rendement zonnepanelen. Hierdoor kun je volop genieten van het maximale rendement. REC heeft ook zonnepanelen met de serienaam ‘Black’. Dit zijn volledig zwarte zonnepanelen die vaak voor het uiterlijk worden aangeschaft. Op zich hoeft het geen nadeel te zijn, maar REC is niet officieel een Noors bedrijf meer maar een Singaporees bedrijf.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van REC zonnepanelen

De plaatsing van de monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen kan zowel op een plat dak als een schuin dak. De normale type zonnepanelen behalen een rendement van 15 tot 16%. Dit is al hoog, maar er zijn ook hoog rendement zonnepanelen die gemakkelijk een rendement van boven de 20% behalen. De terugverdientijd ligt tussen de 5 en 8 jaar, afhankelijk van het type zonnepaneel.

JA Solar zonnepanelen

JA Solar zonnepanelen behoort tot één van de grotere zonnepanelenfabrikanten en is afkomstig uit China. In Duitsland staat ook een verkoopkantoor, dus de zonnepanelen worden ook in Europa verkocht. De JA Solar zonnepanelen zijn van uitstekende kwaliteit.

Voor- en nadelen van JA Solar zonnepanelen

JA Solar heeft als één van de grootste fabrikanten van zonnepanelen een goede naam opgebouwd. Daarnaast levert het bedrijf monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen van een zeer hoge kwaliteit en met een hoog rendement. Echte nadelen hebben de zonnepanelen niet, waardoor je met JA Solar een zeer betrouwbare leverancier van zonnepanelen hebt.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van JA Solar zonnepanelen

Of je nu monokristallijne of polykristallijne zonnepanelen van JA Solar gaat plaatsen, ze zijn geschikt voor zowel platte als schuine daken. Het rendement ligt tussen de 15 en de 17% en hiermee verdien je je investering weer terug in 5 tot 7 jaar.

Yingli zonnepanelen

Yingli behoort ook tot één van de grotere fabrikanten van zonnepanelen en het hoofdkantoor is gevestigd in China. Van hieruit leveren ze naar diverse landen, zoals Duitsland, Italië, Frankrijk, Griekenland en de Verenigde Staten. Zelf profileren ze zich als marktleider en dat kan terecht zijn omdat hun zonnepanelen van hoge kwaliteit zijn.

Voor- en nadelen van Yingli zonnepanelen

Wanneer je zonnepanelen wilt kopen van een betrouwbare leverancier, dan zit je met Yingli zonnepanelen altijd goed. De kwaliteit is goed en er is een grote keuze uit diverse fotovoltaïsche zonnepanelen. De zonnepanelen zijn overigens TUV gecertificeerd. Naast zonnepanelen is Yingli ook bezig andere duurzame energieproducten. De kwaliteit is top, dus echt nadelen hebben de Yingli zonnepanelen niet.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Yingli zonnepanelen

Omdat Yingli fotovoltaïsche zonnepanelen verkoopt, zijn ze op zowel platte als schuine daken te plaatsen. Het rendement van de zonnepanelen is afhankelijk van welk type je kiest. De goedkoopste modellen hebben een rendement van 15%, terwijl de duurdere modellen een rendement tot wel 17% hebben. De terugverdientijd van Yingli zonnepanelen is rond de 5 tot 6 jaar.

Qcells zonnepanelen

Qcells was tot enige jaren terug één van de weinige zonnepaneelfabrikanten in Europa. Het bedrijf werd in 1999 in Duitsland opgericht. Vandaag de dag is Qcells een volledig Zuid-Koreaans bedrijf. Qcells heeft met enkele zonnepanelen al diverse onderscheidingen en awards gewonnen. Over de kwaliteit hoef je dan ook niet te twijfelen, deze is goed.

Voor- en nadelen van Qcells zonnepanelen

Qcells is een gerenommeerd merk van zonnepanelen dat hoge kwaliteit levert. Daarnaast is er een groot assortiment van monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen. Ook heeft Qcells een lijn met black zonnepanelen. Hoewel de kwaliteit goed is en ondanks de diverse gewonnen awards, behoren Qcells zonnepanelen toch niet helemaal tot de top.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Qcells zonnepanelen

De fotovoltaïsche zonnepanelen van Qcells zijn uitstakend aan te leggen op platte daken en schuine daken. Het rendement mag als goed gezien worden, gemiddeld ongeveer 15%. De terugverdientijd al rond de 6 tot 7 jaar liggen.

Conergy zonnepanelen

Van oorsprong is Conergy een Duitse fabrikant die in 1998 in Hamburg werd opgericht. Conergy is in 2013 overgenomen door het Amerikaanse Kawa Capital Management, maar vanuit Hamburg vindt nog steeds de ontwikkeling en productie van zonnepanelen plaats. De kwaliteit van de zonnepanelen van Conergy is uitstekend. Met stip staat Conergy met zijn polykristallijne zonnepanelen al enkele jaren op nummer 1 in de zonnepaneeltesten van Photon.

Voor- en nadelen van Conergy zonnepanelen

Is topkwaliteit voor jou belangrijk, dan moet je gaan voor de polykristallijne zonnepanelen van Conergy. Deze zonnepanelen scoren het beste op alle punten en met een goed rendement. Een nadeel is dat deze zonnepanelen iets aan de prijzige kant zijn.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Conergy zonnepanelen

De polykristallijne zonnepanelen van Conergy kun je op een plat dak monteren, maar ook op een schuin dak. Het rendement is ook goed met zo rond de 15 tot 17%, afhankelijk van het type zonnepaneel. De terugverdientijd is tussen de 6 en 8 jaar.

Solar Frontier zonnepanelen

Solar Frontier is een Japanse fabrikant van CIGS en CIS zonnepanelen, ook wel dunne film zonnepanelen genoemd. De zonnepanelen fungeren uitstekend en zijn van hoge kwaliteit. Er wordt beweerd dat ze zelfs 10% beter scoren dan andere dunne film zonnepanelen.

Voor- en nadelen van Solar Frontier zonnepanelen

Solar Frontier heeft zich gespecialiseerd in dunne film zonnepanelen en zijn hier ook zeer goed in. Je krijgt dus uitstekende zonnepanelen. Het rendement is altijd wat lager bij dunne film zonnepanelen, maar het lijkt erop dat Frontier zonnepanelen inderdaad beter scoren. Wil je Fotovoltaïsche zonnepanelen, dan moet je op zoek naar een ander merk.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Solar Frontier zonnepanelen

Met dunne film zonnepanelen ben je altijd heel flexibel, dus je plaatst ze op platte en schuine daken en je kunt ze ook op andere plekken, zoals aan de gevel plaatsen. Voor een dunne film zonnepaneel van 170 Wp heb je een rendement van bijna 14%. Het is mogelijk om de zonnepanelen terug te verdienen in 3 tot 5 jaar.

Renesola zonnepanelen

Renesola is een Chinese fabrikant die in 2005 is gestart met het produceren van monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen. Daarnaast produceren zij ook omvormers en andere energieopslagsystemen. De kwaliteit van de Renesola zonnepanelen wordt als uitstekend gezien.

Voor- en nadelen van Renesola zonnepanelen

Ga je zonnepanelen kopen van Renesola, dan koop je een betrouwbaar merk met hoge kwaliteit zonnepanelen. Daarbij kun je ook bij Renesola terecht voor een geheel zonnepanelen set. Nadeel is dat Renesola uit de Europese Joint Undertaking voor minimumimportprijzen is gezet. Ze hebben dus Europese regels overschreden en dit maakt het bedrijf minder betrouwbaar.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Renesola zonnepanelen

De monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen van Renesola kunnen zowel op een plat dak als schuin dak worden geplaatst. Daarbij wordt er een redelijk goed rendement behaald van 15 tot 16%. Reken erop dat je de zonnepanelen in 5 tot 6 jaar kunt terugverdienen.

BenQ zonnepanelen

BenQ staat bekend als een Taiwanese fabrikant van computers en accessoires. Zij hebben zich nu ook op zonnepanelen toegelegd. De kwaliteit behoort niet tot de beste zonnepanelen, maar ook niet tot de slechten, de kwaliteit is dus middelmatig.

Voor- en nadelen van BenQ zonnepanelen

BenQ is een redelijk groot merk, maar niet op het gebied van zonnepanelen. Toch kan het merk vertrouwen inboezemen doordat het al bekend is met computers en aanverwante onderdelen. Nadeel is dat ze misschien toch beter bij hun oorspronkelijk producten waren gebleven, want de kwaliteit is middelmatig.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van BenQ zonnepanelen

Omdat BenQ fotovoltaïsche zonnepanelen produceert, zijn ze op platte en schuine daken te plaatsen. Ondanks de matige kwaliteit, kun je toch een rendement behalen van 15 tot 17%, maar dit is afhankelijk van het vermogen van het gekozen model. Met 6 tot 7 jaar zul je BenQ zonnepanelen terugverdiend hebben.

Bisol zonnepanelen

Bisol is een Sloveense fabrikant van zonnepanelen. Het zijn vooral polykristallijne zonnepanelen waar Bisol succesvol mee is en in mindere mate de monokristallijne. De kwaliteit is middelmatig tot goed voor sommige modellen. Naast Bisol zonnepanelen is het bedrijf ook actief met straatverlichting en bevestigingsmaterialen.

Voor- en nadelen van Bisol zonnepanelen

Bisol heeft zonnepanelen van diverse kwaliteiten en daarmee ook verschillende rendementen. Om voor Bisol zonnepanelen te kiezen, zal de prijs vaak leidend zijn. Je kunt Bisol zonnepanelen redelijk goedkoop aanschaffen. Nadeel is natuurlijk dat je niet al te hoge kwaliteit hoeft te verwachten. Toch geeft Bisol 10 jaar garantie op haar zonnepanelen.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Bisol zonnepanelen

Bisol is vooral actief met polykristallijne zonnepanelen en die kunnen op platte en schuine daken worden geplaatst. Het rendement hangt helemaal af van het model die je kiest. Er zijn modellen waar je net de 11% rendement haalt, maar er zijn ook modellen met een rendement tot 16%. Vanwege de lage investeringskosten in Bisol zonnepanelen kun je ze terugverdienen in 4 tot 6 jaar tijd.

LG zonnepanelen

Het Zuid-Koreaanse LG is een echte elektroreus dat televisies, computers, telefoons en huishoudelijk apparatuur produceert. Maar ze zijn ook succesvol in zonnepanelen. Voor het model NeON, waarin de zelfontwikkelde NeON zonnecellen in zijn geplaatst, blinken uit in kwaliteit en een hoog rendement.

Voor- en nadelen van LG zonnepanelen

De meeste mensen zullen niet schrikken van een merknaam als LG. LG heeft al jaren een naam hoog te houden en straalt betrouwbaarheid uit. Daarnaast is de kwaliteit van de laatste generatie LG zonnepanelen van zeer goede kwaliteit. De prijs daarentegen ligt wel iets hoger dan andere Chinese merken. Ook kan het zijn dat er nog oudere minder presterende LG zonnepanelen op de markt te koop zijn.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van LG zonnepanelen

LG zonnepanelen zijn zowel geschikt voor een schuin dak als een plat dak. Ga je LG zonnepanelen kopen met het hoogste rendement, dan is het aan te raden om voor de nieuwste generatie te gaan met hierin NeON zonnecellen. Je behaalt hiermee gemakkelijk een rendement van 19 tot 20%. De prijs is wat hoger, ga daarom uit van een terugverdientijd van ongeveer 7 of 8 jaar.

Sharp zonnepanelen

Sharp is een Japanse technologiebedrijf dat ook bekend staat van andere elektronische producten. Het bedrijf ontwikkelde al eerste in 1959 de eerste zonnecellen. Tot 2000 was Sharp wereldleider op het gebied van zonnecellen. Intussen het ook Sharp zich weten te ontwikkelen tot een hoogwaardige en bekende producent van zonnepanelen van een goede kwaliteit.

Voor- en nadelen van Sharp zonnepanelen

Sharp heeft een goede reputatie en dit wekt vertrouwen. Ook op het gebied van zonnepanelen presteert Sharp goed, maar ze zijn niet de allerbeste. Dat je de uitvinder bent van één van de eerste zonnecellen, hoeft nog niet te zeggen dat je ook goed bent in het produceren van complete zonnepanelen. Maar je zult zeker geen verkeerde koop doen met Sharp, want Japanse kwaliteit is wel goede kwaliteit.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Sharp zonnepanelen

Sharp maakt enkel polykristallijne zonnepanelen. Deze zonnepanelen zijn geschikt voor alle daken, dus platte en schuine daken. Het assortiment bestaat uit enkele modellen die een diversiteit aan rendement kunnen leveren. Afhankelijk van het gekozen model profiteer je van 14 tot 17% rendement op zonnepanelen. De terugverdientijd zal rond de 6 jaar zijn.

Trina Solar zonnepanelen

Trina Solar behoort tot één van de grootste zonnepaneelfabrikanten ter wereld met 20 kantoren over de hele wereld en 13.000 man personeel. Het Chinese bedrijf werd in 1997 opgericht en is in 2013 zelfs uitgeroepen tot meest innovatieve bedrijf van China. De kwaliteit van de zonnepanelen is goed en zelfs bijna uitstekend.

Voor- en nadelen van Trina Solar zonnepanelen

Trina Solar produceert enkel fotovoltaïsche zonnepanelen, zowel mono als poly. Dit zijn ook de meest gevraagde modellen. Met Trina Solar kun je goede zonnepanelen installeren van hoge kwaliteit die soms zelf uitstekend van kwaliteit zijn. De vermogens van de zonnepanelen zijn hoog, beginnend vanaf 200 Wp en dit kan oplopen tot 340 Wp. Nadelen zijn er niet echt, want de betrouwbaarheid van Trina Solar zonnepanelen zijn hoog.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Trina Solar zonnepanelen

Omdat de zonnepanelen mono en poly zijn, kun je ze altijd op alle soorten daken installeren, zoals platte en schuine daken. Een zonnepaneel van Trina Solar met het hoogste vermogen heeft een Wattpiek van 340 en waarmee je een rendement behaalt van bijna 18%. Je zult de zonnepanelen in 5 tot 7 jaren kunnen terugverdienen.

Jinko zonnepanelen

Ook Jinko behoort tot één van de top 5 spelers op de zonnepanelenmarkt. Het is een Chinees bedrijf dat zonnepanelen over de gehele wereld exporteert. Het gaat dan vooral om monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen. Ze hebben een behoorlijk uitgebreid aanbod aan verschillende zonnepanelen met diverse vermogens. De kwaliteit van Jinko zonnepanelen is altijd goed.

Voor- en nadelen van Jinko zonnepanelen

Ga je zonnepanelen kopen van Jinko dan heb je te maken met een zeer uitgebreide en één van de meest bekendste merken. Je hebt een grote keuze uit verschillende soorten, maar let wel op welk model je kiest. Er zijn ook modellen die minder zijn. Een en ander hangt af van de afmetingen en het vermogen van de zonnepanelen.

Plaatsing, rendement en terugverdientijd van Jinko zonnepanelen

De Jinko zonnepanelen kunnen aangebracht worden op zowel schuine daken als platte daken. Het rendement verschilt per soort zonnepaneel. Gemiddeld genomen kun je met Jinko zonnepanelen een rendement behalen van 15 tot 16%. De terugverdientijd zal tussen de 4 en 6 jaar liggen vanwege de gemiddelde prijzen van de zonnepanelen.

Hoe zonnepanelen kopen?

Je kunt je voor zonnepanelen wenden tot een zonnepanelen installateur, maar tegenwoordig zijn er ook veel online mogelijkheden. Zo kun je voor je zonnepanelen online kijken op de website van ABC zonnepanelen en voor een omvormer bij SMA voor een luxe SMA omvormer.

Wil je goedkope zonnepanelen en zonder al te veel werk, kijk dan eens voor Greenchoice zonnepanelen. Deze groene energiemaatschappij biedt haar klanten een complete zonnepanelen set en het wordt nog voor je gelegd ook. Online vind je veel informatie over het soort zonnepaneel, het gewicht van zonnepanelen en de afmeting van een zonnepaneel.

Zo kom je al een heel eind met informatie vergaren en zo kun je online ook gemakkelijk zonnepanelen bestellen.

Je kunt op internet zowel terecht voor losse zonnepanelen kopen, een zonnepanelen pakket die je zelf gaat installeren of het aanvragen van een offerte voor het laten leggen van zonnepanelen.

Stappenplan zelf zonnepanelen aansluiten

Grofweg bestaat het aansluiten van zonnepanelen op je dak uit een viertal stappen:

  1. Zonnepanelen monteren en leggen op het dak.
  2. Plaatsen van de omvormer.
  3. Aansluiten zonnepanelen op de omvormer.
  4. Aansluiten omvormer op de groepenkast.

1. Zonnepanelen monteren en leggen op het dak

Bij deze stap moet je een onderscheid maken tussen zonnepanelen monteren op een plat dak en op een schuin dak.

Schuin dak

Zonnepanelen monteren op een schuin dak brengt altijd extra veiligheidsrisico’s met zich mee. Het is daarom belangrijk om je goed voor te bereiden en zeker professionele hulpmiddelen en gereedschappen te gebruiken. Houd ook rekening met het gewicht van zonnepanelen die toch al snel naar de 25 kilogram gaan.

Een steiger tot aan de dakrand is zeker aan te raden en zorg ook voor de nodige valbescherming. Het eerste wat je moet doen is dakhaken aanbrengen.

Hierop wordt rails gemonteerd waarop de zonnepanelen gemonteerd worden. Er zijn twee soorten dakhaken: geschroefde dakhaken en geklemde dakhaken.

Geschroefde dakhaken worden onder de dakpannen vastgezet aan de dakconstructie. Geklemde dakpannen om een panlat en dakpan geklemd.

Dit is misschien wel een gemakkelijkere methode, maar is wel de meest zwakke methode. Beter is het daarom om te kiezen voor geschroefde dakpannen die voor een stabiele ligging van de zonnepanelen zorgen.

Nadat de dakhaken zijn aangebracht, monteer je de rails aan de dakhaken. Met een speciale klem kun je dan de zonnepanelen aan de rails vastzetten. Gebruik wel regelmatig een waterpas, zodat je zonnepanelen niet schots en scheef komen te liggen.

Zonnepanelen monteren

Zonnepanelen monteren

Zonnepaneel monteren

Zonnepaneel monteren

Zonnepaneel plaatsen met zuignappen

Zonnepaneel plaatsen met zuignappen

Plat dak

Zonnepanelen monteren op een plat dak is gemakkelijker, maar uiteraard moet je ook hier de nodige veiligheidsmaatregelen treffen.

Het is verstandig om eerste een legplan te maken, zodat je de zonnepanelen gemakkelijk op de juiste plek legt.

Vervolgens moet je kiezen of je de zonnepanelen horizontaal of verticaal gaat plaatsen. In de meeste gevallen zal dit verticaal zijn onder een bepaalde hellingshoek.

Hiervoor zijn speciale standaarden te koop. In principe komen deze standaarden los op het dak te staan. Immers als je ze aan het dak bevestigd zul je de dakbedekking beschadigen. Je zet de standaarden vast met tegels of steen. Belangrijk is ook om de hellingshoek van de zonnepanelen te weten.

Zo kun je de zonnepanelen zo optimaal mogelijk plaatsen en heb je er het meeste rendement van. Met een speciale ventilatiepijp kun je de bekabeling tot onder het dak doortrekken, zo blijft de dakbedekking onbeschadigd en is de bekabeling waterdicht weggewerkt.

2. Plaatsen van de omvormer

De montage van de omvormer is niet zo heel moeilijk. De omvormer bestaat uit een klein kastje. Het belangrijkste is dat de locatie waar je de omvormer plaatst geschikt is. Zo moet er voldoende ruimte zijn voor de bekabeling en er moet voldoende ventilatie in de ruimte zijn. In de meeste gevallen wordt een omvormer geplaatst op zolder onder aan het dak, in de meterkast, schuur of garage of buiten onder een afdak. Het beste is het als de afstand met de zonnepanelen niet zo groot is.

3. Aansluiten zonnepanelen op de omvormer

Het is natuurlijk niet mogelijk om iedere zonnepaneel apart met de omvormer te verbinden. Daarom worden de zogenaamde DC kabels die vanaf de zonnepanelen naar de omvormer lopen in een string (lus) aangesloten. Per string worden twee kabels gebruikt: een pluskabel en minkabel.

4. Aansluiten omvormer op de groepenkast

De omvormer wordt vervolgens aangesloten op de groepenkast die meestal in de meterkast hangt. Dit moet met een AC kabel gebeuren. Het is normaal om bij zonnepanelen een aparte aardlekschakel te installeren. Zowel het aansluiten van de zonnepanelen op de omvormer als op de groepenkast vereist specifieke kennis. Wanneer je deze kennis niet hebt, laat dan een expert langskomen.

Onderhoud zonnepanelen

Het voordeel van zonnepanelen is dat je hier vrijwel geen onderhoud aan hebt. Ze blijven 25 jaar op je dak liggen zonder dat er grote onderhoudswerken plaats hoeven te vinden. Enkel de omvormer zal na 10 tot 15 jaar vervangen moeten worden.

Zonnepanelen reinigen is wel belangrijk. Natuurlijk zal veel vuil ook door regen van de zonnepanelen gespoeld worden, maar je hebt ook te maken met vogelpoep en plakkerig materiaal uit bomen.

Een of tweemaal per jaar is het verstandig om de zonnepanelen af te nemen met een doekje en water. Je kunt een hogedrukreiniger gebruiken, maar niet onder een hoge druk. Gebruik dan liever een tuinslang. In de handel zijn ook reinigingsmiddelen te koop voor zonnepanelen.

Andere handige bouwkundige benamingen en begrippen

Andere handige bouwkundige benamingen en begrippen vind je hier

Bouwtekeningen nodig?

Wil je gebruik maken van een van mijn bouwtekeningen? Op deze pagina vind je meer informatie!